Vakantiegeld in dure tijden: genieten of sparen?

Klaar voor de start, af! Voor veel Nederlanders voelt vakantiegeld als het officiële startsein van de zomer. Toch voelt de term ‘vakantiegeld’ tegenwoordig wat misleidend, nu boodschappen, energie én vliegtickets flink duurder zijn geworden. Ga je eindelijk die verre reis boeken, of zet je het liever weg voor onverwachte kosten? Die keuze is lastiger dan ooit...

Vakantie: een dure grap?

Zeg dat wel! De tijd van goedkope lastminutes is voorbij. Toch blijkt uit de nieuwste Vakantiemonitor van de ANWB dat 85% van de Nederlanders in 2026 op vakantie wil gaan. Tegelijkertijd passen veel mensen hun vakantieplannen wel aan. Vakantiegangers kiezen vaker voor: 

• een kortere vakantie; 
• een bestemming dichter bij huis (Europa); 
• of besparen tijdens hun trip op uitgaven zoals horeca.  

Opvallend genoeg zegt bijna de helft juist méér behoefte te hebben aan vakantie door alle onrust in de wereld. 

Tegelijkertijd zijn vakanties de afgelopen jaren flink duurder geworden. Uit cijfers van het CBS blijkt bijvoorbeeld dat prijzen van internationale vluchten en vakantieverblijven de afgelopen periode verder zijn gestegen. Daardoor krijgt vakantiegeld steeds vaker twee bestemmingen: genieten nu én iets bewaren voor later.

Vakantiegeld krijgt een andere bestemming 

Waar vakantiegeld vroeger dus vaker direct richting vakantie, elektronica of grote aankopen ging, kiezen veel mensen tegenwoordig bewust voor meer balans. Die bewustere houding zie je ook terug in eerder onderzoek* van het Nibud. Daaruit bleek al dat Nederlanders hun vakantiegeld niet alleen gebruiken voor vakantie. Populaire alternatieven zijn: sparen (38%), achterstallige rekeningen betalen (18%) en huishoudelijke uitgaven (13%).

*Een kleine kanttekening: het laatste officiële onderzoek van het Nibud komt uit 2019. Maar met de dagelijkse boodschappen, energie en zorgkosten die blijven stijgen, zijn deze alternatieve bestemmingen nog steeds actueel.

Eerst parkeren, later beslissen 

Vaak komt het bedrag dus eerst op de spaarrekening terecht, waarna later pas wordt besloten wat ermee gebeurt. Dat lijkt misschien voorzichtig, maar past bij een bredere ontwikkeling. Nederlanders zijn de afgelopen jaren bewuster gaan kijken naar financiële buffers en vaste lasten. Volgens cijfers van De Nederlandsche Bank staat er nog altijd een groot bedrag op Nederlandse spaarrekeningen. Voor veel mensen geeft spaargeld vooral rust. Het gevoel dat er ruimte is als prijzen stijgen of plannen veranderen. 

Waarom je vakantiegeld makkelijk uitgeeft 

Toch voelt het voor velen als een bonus die je ineens cadeau krijgt. En dat heeft invloed op hoe je het uitgeeft, vaak makkelijker en met minder schuldgevoel. De herkomst van geld beïnvloedt ongemerkt hoe we ermee omgaan. Vakantiegeld voelt daardoor vaak makkelijker besteedbaar dan spaargeld, terwijl het uiteindelijk om hetzelfde bedrag gaat. Gek, toch?  

Meer over de psychologische kant van sparen lees je in de blog: Tussen je oren: hoe je brein je spaargedrag beïnvloedt 

Balans is het nieuwe luxegevoel 

Vakantiegeld zal waarschijnlijk altijd iets van vrijheid oproepen. Het markeert het begin van de zomer, vakantieplannen en financiële ruimte. Voor steeds meer mensen voelt ruimte net zo waardevol als een vakantie zelf. En misschien is dat wel de grootste verandering: genieten en financiële rust gaan steeds vaker hand in hand.