Feit of fabel? 4 veelgehoorde uitspraken over box 3

Box 3 blijft een veelbesproken onderwerp. Nieuwe plannen, politieke discussies en veranderende regels roepen veel vragen op. We zetten vier veelgehoorde uitspraken over box 3 op een rij.  

Financieel adviseur Reinier Gunneman deelt bij iedere stelling zijn kijk vanuit de praktijk.

"Box 3 is alleen voor vermogende Nederlanders" 

*Fabel*

Denk je dat box 3 pas speelt als je een groot vermogen hebt? Dat hoeft helemaal niet. De belastingvrije grens ligt op € 59.357 per persoon of € 118.714 als je fiscaal partner bent. Dat lijkt misschien ver weg, maar je zit er soms sneller aan dan je denkt. Bijvoorbeeld als je een erfenis ontvangt of spaart voor een verbouwing of nieuwe woning. Gaat de aankoop uiteindelijk niet door? Dan kan het bedrag op je rekening ineens meetellen voor box 3. 

Wat zegt de adviseur? 
“Zeker nu woningprijzen zo hoog zijn, zie ik steeds vaker dat mensen na de verkoop van hun woning boven de vrijstelling uitkomen. Stel: je verkoopt je woning en houdt € 100.000 aan overwaarde over. Gebruik je dat bedrag niet direct voor een nieuwe woning, maar zet je het tijdelijk op een spaarrekening? Dan kan dat ineens gevolgen hebben voor box 3. Veel mensen verwachten dat niet, omdat ze zichzelf helemaal niet als vermogend zien." 

"Spaargeld en beleggingen worden in box 3 hetzelfde behandeld" 

*Fabel*

Hoewel spaargeld en beleggingen allebei in box 3 vallen, worden ze niet op dezelfde manier belast. De Belastingdienst gaat er namelijk vanuit dat je met beleggingen op de lange termijn gemiddeld meer rendement behaalt dan met spaargeld. Daarom wordt voor beleggingen met een hoger percentage gerekend dan voor spaargeld. 

Tot en met 2027 gebeurt dat op basis van een forfaitair (verondersteld) rendement: een vast percentage waarmee de Belastingdienst rekent, ongeacht wat je daadwerkelijk hebt verdiend. 

Wat zegt de adviseur? 
"Dat systeem geldt nog tot en met 2027. Vanaf 2028 ligt er een voorstel dat je belasting betaalt over het rendement dat je daadwerkelijk hebt behaald. Dat klinkt eerlijker, maar brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Stel dat je beleggingen in waarde stijgen, maar je ze nog niet hebt verkocht. Dan is het mogelijk dat je belasting betaalt over die waardestijging. Dat is een belangrijke verandering om rekening mee te houden.” 

"De nieuwe box 3-regels staan al helemaal vast." 

*Fabel*

De richting is duidelijk. In 2026 en 2027 blijft het huidige systeem gelden. Vanaf 2028 kijkt de Belastingdienst niet meer naar een vast, verondersteld rendement, maar naar het rendement dat je daadwerkelijk hebt behaald met je spaargeld en beleggingen. 

De eerste € 1.800 aan rendement per persoon blijft volgens het wetsvoorstel onbelast (€ 3.600 voor fiscale partners). Pas over het rendement daarboven betaal je belasting. Het voorgestelde belastingtarief is 36%. 

Toch is nog niet alles definitief. De Eerste Kamer en de Raad van State hebben vragen gesteld over de uitvoerbaarheid. Inmiddels (30 juni 2026) is de stemming over het wetsvoorstel in de Eerste Kamer uitgesteld. Het kabinet werkt aan aanpassingen, ook het tarief en de vrijstelling kunnen nog wijzigen. 

Wat zegt de adviseur? 
“De onduidelijkheid over de nieuwe box 3 regels blijft veel vragen oproepen. Mensen vragen zich af of de regels over een paar jaar weer anders zijn en stellen daardoor soms belangrijke financiële keuzes uit. Mijn advies is daarom: wacht niet tot alle details bekend zijn, maar kijk regelmatig wat de huidige én voorgenomen regels voor jouw situatie kunnen betekenen." 

"Vanaf 2028 kan ook een waardestijging van je beleggingen meetellen voor de belasting.” 

*Feit*

Stel: je koopt aandelen voor € 10.000. Een jaar later zijn ze € 12.000 waard, maar je verkoopt ze niet. In het nieuwe box 3 stelsel kan die waardestijging van € 2.000 toch meetellen bij het bepalen van de belasting die je betaalt. Dat is een belangrijk verschil met de huidige regels. 

Benieuwd wat dit in de praktijk betekent? In [link naar BLOG Drie spaarders, drie situaties] rekenen we het uit voor Yentl, die maandelijks belegt in een ETF. 

Wat zegt de adviseur? 
"Veel beleggers denken dat ze pas belasting betalen als ze hun beleggingen verkopen. Vanaf 2028 is dat waarschijnlijk niet meer altijd het geval. Ook als je je beleggingen nog niet hebt verkocht, kan een waardestijging meetellen voor de belasting. Dat is een fundamenteel verschil met de huidige regels en iets waar nog niet iedereen zich bewust van is.” 

Belangrijke noot bij dit artikel: de nieuwe box 3 regels voor 2028 zijn nog niet definitief. De genoemde vrijstelling, tarieven en andere bedragen zijn gebaseerd op de huidige plannen en kunnen nog wijzigen. Het wetsvoorstel ligt bij de Eerste Kamer, maar de stemming is uitgesteld: het kabinet werkt eerst aan aanpassingen. 

Financieel Adviseur Reinier Gunneman